Współczesna medycyna fizykalna i rehabilitacja coraz częściej korzystają z zaawansowanych technologii umożliwiających szybką i skuteczną terapię bezpośrednio na oddziałach szpitalnych. Dwie z nich – mobilne kriokomory do krioterapii ogólnoustrojowej oraz aparaty do diatermii T-Care (terapia TECAR) – wyróżniają się mobilnością, bezpieczeństwem i szerokim spektrum wskazań klinicznych. Szczególnie cenione są w placówkach, gdzie pacjenci wymagają intensywnej rehabilitacji po urazach, operacjach ortopedycznych lub w przebiegu chorób przewlekłych.
Krioterapia ogólnoustrojowa w mobilnych kriokomorach
Krioterapia ogólnoustrojowa (Whole Body Cryotherapy – WBC) polega na krótkotrwałym (2–3 minuty) wystawieniu ciała na temperaturę od –110°C do –160°C. Ekstremalne zimno wywołuje najpierw zwężenie naczyń krwionośnych, a po wyjściu z komory – ich gwałtowne rozszerzenie. Efektem jest intensywne dotlenienie tkanek, zmniejszenie stanu zapalnego, redukcja bólu i uwolnienie endorfin.
Stacjonarne kriokomory wymagają dużej powierzchni i stałej instalacji. Mobilne wersje (na kółkach, w przyczepach lub kontenerach) eliminują te ograniczenia. Przykłady: Cryomed Mini, CR-2017 M1, kontenerowe komory polskich producentów (Kriokomory.pl, Kriosystem Life). Są zasilane ciekłym azotem lub elektrycznie i mogą obsługiwać 1–4 pacjentów jednocześnie.
Główne wskazania w szpitalach:
- rehabilitacja pooperacyjna i pourazowa (np. endoprotezoplastyka stawów) – przyspieszenie gojenia, redukcja obrzęków,
- choroby reumatyczne (RZS, ZZSK, ŁZS),
- neurologia (stwardnienie rozsiane, niedowłady spastyczne),
- ortopedia i medycyna sportowa,
- łagodzenie bólu w onkologii i opiece paliatywnej.
W Polsce kriokomory mobilne pracują m.in. w Mazowieckim Szpitalu Wojewódzkim w Siedlcach, USK w Białymstoku czy Szpitalu Dietla w Krakowie – często bezpośrednio przy łóżku pacjenta lub na OIOM-ie.
Diatermia T-Care – terapia TECAR
Aparaty T-Care (Easytech/Prim Physio) wykorzystują technologię TECAR – diatermię oporowo-pojemnościową na częstotliwości 300–1000 kHz. Generują ciepło endogenne głęboko w tkankach, bez ryzyka oparzeń. Dostępne tryby: capacitivo (powierzchowne) i resistivo (głębokie: kości, ścięgna, stawy).
Efekty są niemal natychmiastowe: zmniejszenie bólu i obrzęków, poprawa mikrokrążenia, przyspieszenie regeneracji. Urządzenia są lekkie, na kółkach lub w wersji przenośnej z torbą – fizjoterapeuta może wykonać zabieg przy łóżku pacjenta.
Najczęstsze zastosowania szpitalne:
- ostry ból pooperacyjny i urazy,
- rehabilitacja neurologiczna (po udarach, porażeniach),
- choroby zwyrodnieniowe stawów i kręgosłupa,
- urazy sportowe, naderwania mięśni, zapalenia ścięgien,
- leczenie blizn, obrzęków limfatycznych, dysfunkcji dna miednicy (modele specjalistyczne).
W porównaniu z klasyczną diatermią krótkofalową TECAR jest bezpieczniejsza, bardziej precyzyjna i umożliwia jednoczesne stosowanie z terapią manualną.
Terapia kontrastowa: krioterapia + T-Care
Połączenie obu metod w jednej sesji (najpierw krioterapia ogólnoustrojowa lub miejscowa, następnie głębokie rozgrzanie TECAR) daje efekt synergii. Sekwencja ta znacząco poprawia wyniki leczenia w zakresie:
- przyspieszenia rehabilitacji pooperacyjnej,
- redukcji przewlekłego bólu,
- zwiększenia zakresu ruchu w stawach,
- skrócenia czasu hospitalizacji.
Zalety mobilnych rozwiązań
Mobilne kriokomory i aparaty T-Care optymalizują proces terapeutyczny w środowisku szpitalnym dzięki następującym cechom:
- elastyczność – zabieg przy łóżku pacjenta, bez konieczności transportu,
- oszczędność miejsca i kosztów – brak potrzeby budowy dedykowanych pomieszczeń,
- krótki czas zabiegu – kilka minut, pacjent szybko wraca na oddział,
- wysokie bezpieczeństwo – stały monitoring parametrów życiowych, certyfikaty medyczne.
Mobilne kriokomory i aparaty do diatermii T-Care reprezentują najnowocześniejsze narzędzia rehabilitacji szpitalnej. Umożliwiają indywidualnie dobraną, intensywną terapię, skracają czas hospitalizacji i wyraźnie poprawiają komfort pacjentów. W Polsce coraz więcej ośrodków uniwersyteckich i wojewódzkich inwestuje w te technologie – ich skuteczność potwierdzają liczne badania kliniczne i codzienne doświadczenie terapeutyczne.
Szpitale rozważające wdrożenie tych metod powinny rozpocząć od wersji mobilnych – są one najłatwiejsze w integracji z istniejącą infrastrukturą i najszybciej przynoszą wymierne korzyści kliniczne. W wielu wskazaniach zabiegi te są refundowane przez NFZ.
dsai, Zdjęcie z Pexels (autor: Kindel Media)