Zgon pacjenta na oddziale uruchamia sekwencję obowiązkowych procedur sanitarno-epidemiologicznych, których jakość i tempo realizacji mają bezpośredni wpływ na ryzyko zakażeń szpitalnych u kolejnych pacjentów. Od chwili stwierdzenia zgonu do ponownego udostępnienia sali upływa czas, w którym każde niedopatrzenie proceduralne staje się realnym zagrożeniem zarówno dla bezpieczeństwa epidemiologicznego, jak i dla sprawności funkcjonowania całego oddziału. Odpowiedzialność za ten etap rozkłada się między personel medyczny, dział sprzątający placówki oraz – w razie potrzeby – wyspecjalizowany zespół zewnętrzny, a sprawna koordynacja między nimi decyduje o tym, jak szybko i bezpiecznie sala wróci do użytku. Poniżej przedstawiamy, jak powinien wyglądać ten proces oraz kiedy warto skorzystać ze wsparcia zewnętrznego.
Co dzieje się z salą pacjenta bezpośrednio po stwierdzeniu zgonu w szpitalu?
Stwierdzenie zgonu przez lekarza rozpoczyna zestaw czynności administracyjnych i sanitarnych, które muszą zostać wykonane zgodnie z regulaminem placówki oraz w odpowiedniej kolejności. Personel przygotowuje zwłoki zgodnie z obowiązującymi w danej jednostce zasadami, po czym następuje transport do chłodni lub prosektorium. Sala, w której doszło do zgonu, powinna zostać natychmiast zabezpieczona – odcięta od ruchu osób postronnych i personelu niezaangażowanego w dalsze czynności oraz oznaczona jako strefa wymagająca dezynfekcji. Dopiero po takim zabezpieczeniu można podjąć decyzję o dalszym trybie postępowania sanitarnego, uwzględniającą realne możliwości personelu własnego oddziału.
Największym zagrożeniem dla jakości tego etapu bywa presja czasowa. Oddziały o wysokiej rotacji pacjentów muszą szybko przywrócić salę do użytku, co bywa pokusą do skrócenia procedur sanitarnych kosztem ich dokładności.
Kiedy warto sięgnąć po profesjonalne sprzątanie po zmarłych?
Personel sprzątający placówki medycznej zajmuje się na co dzień bieżącym utrzymaniem czystości i nie zawsze dysponuje sprzętem do metod takich jak ozonowanie czy zamgławianie ULV. W sytuacjach podwyższonego skażenia biologicznego, przedłużającego się procesu rozkładu lub konieczności udokumentowania wykonanych czynności na potrzeby kontroli sanitarnej, zasadne staje się zlecenie zadania wyspecjalizowanemu zespołowi zewnętrznemu, dysponującemu odpowiednim sprzętem, certyfikowanymi preparatami oraz doświadczeniem w pracy w warunkach podwyższonego ryzyka biologicznego.
Profesjonalne sprzątanie po zmarłych pozwala placówce zachować ciągłość pracy oddziału bez podejmowania ryzyka epidemiologicznego wynikającego z niedokładnej dezynfekcji. Cały proces współpracy zwykle obejmuje zgłoszenie zlecenia, dojazd na miejsce, ocenę stopnia skażenia, właściwe sprzątanie i dezynfekcję, utylizację skażonych materiałów oraz wystawienie dokumentacji końcowej.
5 elementów, które powinna obejmować prawidłowo przeprowadzona procedura sanitarna po zgonie pacjenta
Prawidłowo przeprowadzona dezynfekcja sali po zgonie pacjenta powinna obejmować pięć kluczowych elementów:
- wydzielenie strefy skażonej i ograniczenie do niej dostępu personelu niezaangażowanego bezpośrednio w prace dezynfekcyjne;
- zastosowanie preparatów biobójczych o szerokim spektrum działania, skutecznych wobec bakterii, wirusów i grzybów;
- dokładną dezynfekcję wszystkich powierzchni dotykowych oraz elementów wyposażenia, które miały kontakt ze skażeniem, w tym tekstyliów takich jak pościel czy zasłony;
- odpowiednie wietrzenie sali po zakończeniu zabiegu dezynfekcji chemicznej, ozonowania lub zamgławiania, aż do przywrócenia normalnych parametrów powietrza w pomieszczeniu;
- sporządzenie dokumentacji – protokołu wykonania usługi oraz certyfikatu dekontaminacji – potwierdzającej zakres oraz sposób wykonania procedury, co ułatwia rozliczenie zlecenia i ewentualną kontrolę sanitarną.
Przywrócenie sali do bezpiecznego użytku w ramach sprzątania po zgonie
Zakończenie procedury sanitarnej i formalne dopuszczenie sali do ponownego użytku przebiega najczęściej w trzech etapach, z których każdy wymaga innych kompetencji i innego sprzętu:
- ocena stopnia skażenia biologicznego i dobór odpowiednich środków oraz metody dezynfekcji – chemicznej, ozonowania przy użyciu przemysłowych generatorów ozonu lub zamgławiania z wykorzystaniem urządzeń ULV;
- właściwe wykonanie dezynfekcji zgodnie z właściwościami zastosowanych preparatów biobójczych;
- końcowa kontrola i wystawienie dokumentacji – protokołu wykonania usługi, certyfikatu dekontaminacji oraz karty odpadów – będącej formalną podstawą dopuszczenia sali do przyjęcia kolejnego pacjenta przez oddział.
Bezpieczeństwo epidemiologiczne oddziału zaczyna się od jakości procedur wykonywanych zaraz po zgonie pacjenta – powierzając sprzątanie po zmarłych zespołowi Pozmarłych.pl, placówka zyskuje pewność pełnej dezynfekcji, udokumentowanej procedury i szybkiego powrotu sali do bezpiecznego użytku.
artykuł partnera (wp)12
Redaktorka zajmująca się bezpieczeństwem pacjenta i codzienną praktyką kliniczną: profilaktyką zakażeń szpitalnych, dezynfekcją i higieną oraz organizacją pracy na bloku operacyjnym, SOR i oddziałach intensywnej terapii. Pisze także o rehabilitacji, żywieniu klinicznym i technologiach wspierających opiekę, a osobne miejsce w jej tekstach zajmuje wsparcie placówek – wolontariat, fundacje i współpraca z organizacjami. Opiera materiały na obowiązujących procedurach, normach i standardach akredytacyjnych oraz zaleceniach krajowych, tłumacząc je na konkretne, możliwe do wdrożenia wskazówki dla personelu i placówek. Regularnie wraca do opublikowanych tekstów i aktualizuje je, gdy zmieniają się przepisy lub standardy.