Limit zarobków lekarzy na poziomie 240 zł brutto za godzinę przestał być zapowiedzią. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy, a Sejm ma zacząć nad nim prace na posiedzeniu rozpoczynającym się 6 października 2026 r. Dla dyrektora szpitala oznacza to konkretne zadanie: przejrzeć wszystkie umowy z personelem medycznym, policzyć stawki w przeliczeniu na godzinę i ustalić, które kontrakty trzeba będzie zmienić w ciągu kilku miesięcy od wejścia ustawy w życie. Artykuł opisuje stan prac i pokazuje, jak taki przegląd przeprowadzić.
- Projekt przewiduje stawkę maksymalną w wysokości 1/20 minimalnego wynagrodzenia, czyli 240,30 zł brutto za godzinę w 2026 r., oraz limit miesięczny równy 16-krotności tego wynagrodzenia (76 896 zł).
- Łączny czas pracy ma być ograniczony do równowartości dwóch etatów, a wynagrodzenie liczone jako procent od procedury ma zostać zakazane.
- Nowe umowy mają podlegać limitom po 30 dniach od ogłoszenia ustawy; na zmianę dotychczasowych zapowiedziano najwyżej sześć miesięcy.
- To nadal projekt. Przegląd umów warto zrobić już teraz, ale aneksy podpisywać dopiero na podstawie uchwalonego tekstu.
Stan prac legislacyjnych: 9 października 2026 r. Wszystkie kwoty i terminy pochodzą z rządowego projektu nowelizacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (UD439) oraz z publicznych zapowiedzi rządu. Artykuł dotyczy limitu stawek i czasu pracy poszczególnych osób. Odrębną sprawą jest planowany limit udziału wynagrodzeń w budżecie placówki, opisany w tekście limit wynagrodzeń w szpitalach.
Na jakim etapie jest projekt limitów wynagrodzeń?
Projekt jest po pierwszym czytaniu w Sejmie (druk nr 3157). Komisja Zdrowia przeprowadziła je 7 października 2026 r. i poparła projekt, a wniosek o wysłuchanie publiczne odrzuciła. Drugie czytanie zapowiedziano na posiedzenie Sejmu rozpoczynające się 20 października. Ministerstwo Zdrowia opublikowało go w Rządowym Centrum Legislacji w lipcu 2026 r. jako część pakietu zapowiedzianego po ujawnieniu wielomilionowych wynagrodzeń kontraktowych. We wrześniu Rada Ministrów zajęła się pięcioma projektami resortu, w tym projektem o numerze UD439, który wprowadza limity wynagrodzeń i czasu pracy.
Termin wejścia w życie zmieniał się trzykrotnie. Wersja lipcowa przewidywała 14 dni od ogłoszenia. We wrześniu resort zapowiedział 30 dni dla nowych umów i 12 miesięcy na dostosowanie dotychczasowych. Kilka dni później premier ogłosił skrócenie okresu przejściowego do najwyżej sześciu miesięcy. Ta historia zmian jest najlepszym argumentem za tym, aby przygotować dane, a z podpisywaniem aneksów poczekać na uchwaloną ustawę.
Co dokładnie przewiduje projekt?
Projekt wprowadza cztery ograniczenia jednocześnie: stawki godzinowej, wynagrodzenia miesięcznego, łącznego czasu pracy i formy rozliczenia. Kwoty są powiązane z minimalnym wynagrodzeniem za pracę, więc będą rosły razem z nim.
| Element | Projektowana regulacja | Co to oznacza dla placówki |
|---|---|---|
| Stawka godzinowa | Nie więcej niż 1/20 minimalnego wynagrodzenia: 240,30 zł brutto w 2026 r. | Każdą umowę trzeba przeliczyć na stawkę za godzinę, także rozliczaną za procedurę lub ryczałtem |
| Wynagrodzenie miesięczne | Nie więcej niż 16-krotność minimalnego wynagrodzenia: 76 896 zł brutto. Po korektach limit ma dotyczyć średniej z okresu nie dłuższego niż cztery miesiące | Pojedynczy miesiąc z większą liczbą dyżurów nie musi oznaczać naruszenia |
| Łączny czas pracy | Równowartość dwóch etatów, czyli około 320 godzin miesięcznie u wszystkich świadczeniodawców | Potrzebne oświadczenia o pracy w innych placówkach |
| Wymiar zatrudnienia | W szpitalu co najmniej pół etatu; praca w kolejnym miejscu z umową NFZ za zgodą kierownika podmiotu, który zatrudnił lekarza pierwszy, z wyjątkami | Koniec z pojedynczymi dyżurami w wielu placówkach bez wiedzy głównego pracodawcy |
| Forma rozliczenia | Zakaz wynagrodzenia ustalanego jako procent od procedury; ograniczenie umów zawieranych przez spółki i spółdzielnie lekarskie | Zmiana konstrukcji umowy, nie tylko stawki |
Projekt przewiduje wyjątki od stawki maksymalnej. W wersji lipcowej stawka mogła być wyższa, gdy pracownik medyczny wykonuje zadania inne niż udzielanie świadczeń, na przykład kieruje oddziałem. Katalog wyjątków był zmieniany w trakcie prac rządowych, dlatego przed zakwalifikowaniem konkretnej umowy trzeba sprawdzić tekst skierowany do Sejmu.
Kogo i jakich umów dotyczą limity?
Limity mają dotyczyć wynagrodzeń za świadczenia objęte umowami z NFZ, niezależnie od tego, czy lekarz pracuje na etacie, czy na kontrakcie. Resort przyznaje, że w praktyce obejmą przede wszystkim lekarzy specjalistów, bo to ich stawki kontraktowe przekraczają 240 zł za godzinę. Zasady wynagradzania etatowych lekarzy opisuje przewodnik ile zarabia lekarz w szpitalu.
Z perspektywy placówki przeglądem trzeba objąć cztery grupy umów:
- kontrakty rozliczane stawką godzinową, w tym dyżurowe,
- umowy rozliczane za procedurę, punkt, opis badania lub pacjenta,
- umowy z wynagrodzeniem określonym jako procent przychodu z procedury,
- umowy zawarte za pośrednictwem spółek i spółdzielni lekarskich.
Krok 1. Inwentaryzacja umów i przeliczenie na stawkę godzinową
Pierwszym krokiem jest rejestr wszystkich umów z jedną wspólną miarą: stawką efektywną za godzinę. Liczy się ją jako średnie miesięczne wynagrodzenie brutto z umowy podzielone przez liczbę godzin faktycznie przepracowanych w miesiącu. Skoro limit miesięczny ma się odnosić do średniej z okresu do czterech miesięcy, taki sam okres warto przyjąć w rejestrze.
| Forma rozliczenia | Jak policzyć stawkę efektywną | Na co uważać |
|---|---|---|
| Stawka godzinowa | Stawka z umowy; sprawdzić dodatki i stawki świąteczne | Wyższe stawki za dyżury w dni wolne mogą przekraczać limit, choć stawka podstawowa się w nim mieści |
| Za procedurę, punkt lub opis | Suma wynagrodzenia w miesiącu / godziny pracy z harmonogramu lub ewidencji | Brak ewidencji czasu; trzeba ją wprowadzić, bo bez niej nie da się wykazać zgodności z limitem |
| Procent od procedury | Jak wyżej | Forma zakazana niezależnie od wyniku przeliczenia |
| Ryczałt miesięczny | Ryczałt / godziny faktycznie przepracowane | Ryczałt za gotowość lub kierowanie oddziałem może podlegać wyjątkowi |
Największą trudność sprawiają umowy bez ewidencji czasu pracy. Radiolog rozliczany za opis albo operator rozliczany za zabieg nie ma w umowie liczby godzin. Placówka, która nie zacznie ich rejestrować, nie będzie w stanie udowodnić, że stawka mieści się w limicie.
Kalkulator limitu wynagrodzeń lekarzy
Kalkulator przelicza umowy na stawkę efektywną i porównuje ją z projektowanymi limitami. W przykładzie cztery z sześciu umów wymagają zmiany, a łączna nadwyżka ponad limit wynosi 37 862 zł miesięcznie. Po zmianie minimalnego wynagrodzenia wystarczy wpisać nową kwotę, a limity przeliczą się same.
1. Parametry projektu
2. Umowy
| Umowa lub stanowisko | Forma rozliczenia | Godz. u nas / mies. | Brutto / mies. (zł) | Godz. gdzie indziej | Stawka i nadwyżka / mies. | Ocena |
|---|
3. Wynik
Kalkulator opiera się na projekcie ustawy w brzmieniu skierowanym do Sejmu (druk nr 3157), stan na 9 października 2026 r. i nie uwzględnia wyjątków od limitu stawki. Wynagrodzenie warto wpisać jako średnią z ostatnich czterech miesięcy. Limit miesięczny sprawdzany jest tylko dla wynagrodzenia w tej placówce. Wynik jest szacunkiem i nie zastępuje analizy prawnej umów.
Kalkulator wymaga włączonej obsługi JavaScript. Te same obliczenia zawiera arkusz XLSX do pobrania.
Krok 2. Oświadczenia o pracy u innych świadczeniodawców
Limit dwóch etatów liczy się łącznie we wszystkich placówkach, a jedynym źródłem tej wiedzy dla dyrektora jest oświadczenie pracownika. Według wersji projektu z lipca kierownik nie odpowiada za przekroczenie limitu, jeśli lekarz złożył fałszywe oświadczenie. Ochrona działa jednak tylko wtedy, gdy oświadczenie rzeczywiście zostało odebrane i jest aktualne.
Procedura powinna rozstrzygać trzy kwestie: kto i kiedy odbiera oświadczenie (przy zawarciu umowy i przy każdej zmianie zatrudnienia w innym miejscu), jakie dane ono zawiera (nazwa świadczeniodawcy, wymiar czasu pracy, okres) oraz gdzie jest przechowywane. Równolegle rośnie zakres danych o wynagrodzeniach przekazywanych instytucjom publicznym, co opisuje tekst zarobki lekarzy a PESEL i PWZ.
Krok 3. Renegocjacja umów i ciągłość dyżurów
Renegocjacje warto zaplanować w kolejności wynikającej z ryzyka, a nie z kwoty. Najpierw umowy z procentem od procedury, bo wymagają nowej konstrukcji. Potem umowy, od których zależy obsada dyżurów. Na końcu pozostałe przekroczenia stawki.
| Etap | Działanie | Kiedy |
|---|---|---|
| Przygotowanie | Rejestr umów, stawki efektywne, lista przekroczeń, przegląd klauzul zmiany i wypowiedzenia | Teraz, przed uchwaleniem ustawy |
| Rozmowy | Przedstawienie lekarzom wyliczeń i wariantów: niższa stawka, więcej godzin w ramach limitu, przejście na etat | Po pierwszym czytaniu, gdy znany będzie kierunek poprawek |
| Aneksy | Zmiana stawek i form rozliczenia, wprowadzenie ewidencji czasu | Po uchwaleniu ustawy, w okresie przejściowym |
| Zabezpieczenie | Plan zastępstw dla oddziałów, w których odejście jednej osoby przerywa ciągłość dyżurów | Równolegle z rozmowami |
Dyrektorzy wypowiadający się publicznie o projekcie wskazują, że głównym ryzykiem jest odpływ lekarzy do sektora prywatnego i ograniczenie dostępności świadczeń. Ryzyko jest największe w placówkach, które stawkami powyżej limitu kompensowały trudną lokalizację lub braki kadrowe. Warunki kontraktu z płatnikiem, w tym wymogi dotyczące personelu, omawia przewodnik kontrakt z NFZ.
Jaką odpowiedzialność ponosi kierownik placówki?
Wersja projektu opublikowana w lipcu przewidywała grzywnę do 30 tys. zł dla kierownika za przekraczanie limitów wynagrodzeń lub czasu pracy personelu. Jednocześnie projekt rozszerza uprawnienia kontrolne NFZ; w założeniach mowa o zwiększeniu zatrudnienia w Funduszu o około 480 osób, głównie w pionie kontroli. Ostateczny kształt sankcji trzeba potwierdzić w tekście skierowanym do Sejmu, ale kierunek jest jasny: zgodność umów z limitami będzie przedmiotem kontroli, a odpowiedzialność ma być osobista.
Co się stanie z umową, której nie uda się dostosować?
Sześciomiesięczny termin dotyczy także umów o pracę, nie tylko kontraktów. Po pierwszym czytaniu w Komisji Zdrowia (7 października 2026 r.) to właśnie przepisy przejściowe wywołały najostrzejszy spór. Według relacji Rynku Zdrowia umowa, której strony nie dostosują do nowych wymogów w ciągu sześciu miesięcy, ma zostać zakończona. Grzegorz Wróbel z Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pielęgniarek i Położnych czyta projekt tak: zmiana umowy wymaga porozumienia stron, pracodawca nie dostaje możliwości wypowiedzenia zmieniającego, a gdy porozumienia nie ma, musi rozwiązać umowę z zachowaniem okresu wypowiedzenia.
Związki zawodowe i część posłów zarzucają projektowi, że przy takim rozwiązaniu umowy wyłącza część ochrony z Kodeksu pracy: konsultację zamiaru wypowiedzenia ze związkiem zawodowym (art. 38), ochronę przedemerytalną oraz ochronę w czasie usprawiedliwionej nieobecności, na przykład choroby lub urlopu. Poseł Janusz Cieszyński mówił także o kobietach w ciąży. Renata Górna z OPZZ nazwała projekt „antypracowniczym” i wskazała, że wcześniejsza wersja takich przepisów nie zawierała. Osobne zastrzeżenie dotyczy zwrotu „w szczególności” w przepisie o dostosowaniu umów: zdaniem związkowców pozwala on pracodawcy zmieniać przy okazji inne warunki zatrudnienia.
To zarzuty zgłoszone na posiedzeniu komisji, a nie ustalona wykładnia. Relacja, na której się opieramy, nie podaje odpowiedzi Ministerstwa Zdrowia, a przepisy mogą się zmienić w drugim czytaniu, zapowiedzianym na posiedzenie Sejmu rozpoczynające się 20 października. Brzmienie przepisów przejściowych trzeba sprawdzić w tekście uchwalonym.
Dla dyrektora wynikają z tego trzy wnioski już teraz:
- Inwentaryzacja obejmuje także etaty. Umowy o pracę trzeba sprawdzić pod tym samym kątem co kontrakty: stawka efektywna, wymiar etatu i łączny czas pracy u wszystkich świadczeniodawców.
- Rozmowy warto zacząć wcześnie. Jeżeli brak porozumienia będzie oznaczał obowiązek rozwiązania umowy, każdy taki przypadek to ryzyko utraty pracownika i sporu sądowego.
- Aneks tylko w zakresie wymaganym przez ustawę. Dokładanie innych zmian przy okazji to prosta droga do odmowy podpisu i konfliktu ze związkami.
Czy limit przyniesie placówce oszczędności?
Przyniesie tam, gdzie stawki przekraczają limit, ale nie jest to czysty zysk. Resort sam zaznacza w uzasadnieniu, że limit nie zmniejszy wydatków publicznych na świadczenia, czyli wyceny pozostają bez zmian, a różnica zostaje w placówce. Po drugiej stronie rachunku stoją trzy pozycje:
- Przejście na etat. Lekarz zatrudniony na umowie o pracę generuje składki pracodawcy, dodatek stażowy i koszty dyżurów liczone od wynagrodzenia zasadniczego.
- Więcej osób do tej samej pracy. Limit godzin oznacza, że dyżury obsadzane dotąd przez jedną osobę trzeba rozdzielić.
- Utrata przychodu. Jeżeli operator odejdzie, placówka traci procedury, które wykonywał.
Limity nie zmieniają natomiast ustawowych stawek minimalnych dla etatów ani mechanizmu ich corocznej waloryzacji, który opisuje tekst podwyżki w ochronie zdrowia 2027.
Jakich błędów unikać?
- Podpisywanie aneksów na podstawie projektu. Terminy i wyjątki zmieniały się kilkakrotnie; aneks zawarty dziś może wymagać kolejnej zmiany.
- Czekanie z inwentaryzacją do uchwalenia ustawy. Sześć miesięcy to mało, jeśli rejestr umów trzeba dopiero zbudować.
- Liczenie tylko stawki z umowy. O zgodności decyduje stawka efektywna, a więc wynagrodzenie podzielone przez faktyczny czas pracy.
- Brak oświadczeń. Bez nich dyrektor nie zna łącznego czasu pracy i nie korzysta z ochrony przewidzianej w projekcie.
- Pominięcie umów przez pośredników. Spółki i spółdzielnie lekarskie są objęte osobnymi ograniczeniami.
Dwustronicowy PDF: parametry projektu, wzór przeliczenia stawki efektywnej i 12 punktów kontrolnych dla dyrektora, działu kadr i radcy prawnego.
Pobierz PDF
Najczęściej zadawane pytania
Od kiedy będzie obowiązywał limit 240 zł za godzinę dla lekarzy?
Na 9 października 2026 r. limit jest projektem ustawy przyjętym przez Radę Ministrów i skierowanym do Sejmu. Według zapowiedzi ustawa ma wejść w życie 30 dni po ogłoszeniu i od razu objąć nowe umowy, a na dostosowanie dotychczasowych placówki mają mieć najwyżej sześć miesięcy. Terminy mogą się zmienić w toku prac parlamentarnych.
Czy limit dotyczy tylko kontraktów, czy także umów o pracę?
Według opisów projektu limity mają obejmować zarówno kontrakty, jak i umowy o pracę, o ile dotyczą świadczeń finansowanych przez NFZ. W praktyce stawki powyżej 240 zł za godzinę występują głównie w kontraktach lekarzy specjalistów.
Co z umowami rozliczanymi jako procent od procedury?
Projekt zakazuje ustalania wynagrodzenia jako procentu wartości procedury. Taka umowa wymaga zmiany formy rozliczenia nawet wtedy, gdy po przeliczeniu na godzinę mieści się w limicie.
Kto odpowiada za przekroczenie limitu godzin, jeśli lekarz pracuje w kilku placówkach?
Łączny czas pracy ma być ustalany na podstawie oświadczeń pracownika. Według wersji projektu z lipca 2026 r. kierownik nie ponosi odpowiedzialności, jeżeli lekarz złożył fałszywe oświadczenie. Dlatego placówka powinna mieć udokumentowaną procedurę zbierania i aktualizowania oświadczeń.
Czy limit przyniesie szpitalowi oszczędności?
Tylko tam, gdzie stawki przekraczają limit. Różnica zostaje w placówce, ponieważ projekt nie zmniejsza wycen świadczeń. Oszczędność trzeba jednak zestawić z ryzykiem odejścia lekarzy i z kosztem przejścia części z nich na etat.
Źródła
- Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (numer w wykazie prac legislacyjnych: UD439) – wersje z lipca i września 2026 r.
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2025 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2026 r. (Dz.U. 2025 poz. 1242)
- Polska Agencja Prasowa – depesze o projekcie i założeniach do niego (lipiec-wrzesień 2026 r.)
- Rynek Zdrowia – relacje z prac nad pakietem ustaw zdrowotnych, w tym o korekcie limitu miesięcznego i porządku obrad Rady Ministrów (wrzesień 2026 r.)
- Rzeczpospolita – stanowiska dyrektorów szpitali wobec projektu (wrzesień 2026 r.)
- Wypowiedzi Prezesa Rady Ministrów i Ministra Zdrowia dotyczące okresu przejściowego (wrzesień 2026 r.)
- Rynek Zdrowia: „Ustawa o limitach uderzy nie tylko w lekarzy” (9 października 2026 r.)
Artykuł opisuje projekt ustawy, a nie obowiązujące prawo. Przygotowano go na podstawie publicznie dostępnych opisów projektu i doniesień prasowych; redakcja nie analizowała tekstu druku sejmowego. Przykładowe umowy w kalkulatorze są fikcyjne. Stan na dzień: 9 października 2026 r. Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych rekomendujemy konsultację ze specjalistą.
Jeśli potrzebujesz indywidualnej oceny umów w swojej placówce, skontaktuj się z naszą redakcją.
Napisz do nas
Krzysztof Witkiewicz – redaktor merytoryczny serwisu wsparciedlaszpitala.pl, specjalizujący się w prawie medycznym, zarządzaniu placówkami ochrony zdrowia i finansach szpitalnych. Analizuje praktyczne aspekty kontraktowania z NFZ – od ryczałtu Podstawowego Szpitalnego Zabezpieczenia (PSZ) po procedury odwoławcze i rozliczanie nadwykonań. Pisze o ustawie o jakości w opiece zdrowotnej, programach naprawczych, RODO w szpitalu oraz odpowiedzialności cywilnej dyrektorów placówek medycznych. Opracowania bazują na aktach prawnych, taryfach AOTMiT i wytycznych Ministerstwa Zdrowia.