Skuteczność i bezpieczeństwo polskich środków dezynfekcyjnych na bazie alkoholu vs czwartorzędowe sole amonowe w dobie nowych szczepów

Nota metodologiczna

Artykuł opracowano na podstawie: raportu „Stan Sanitarny Kraju” GIS (wersje za 2021–2023 r.), raportu z działań Państwowej Inspekcji Sanitarnej za 2024 r. (publikacja GIS, lipiec 2025), sprawozdań Wojewódzkich Stacji Sanitarno-Epidemiologicznych za 2024 r. (publikacja: 2025 r.), obwieszczenia Ministra Zdrowia z 6 września 2024 r. w sprawie standardów akredytacyjnych (Dz.Urz. MZ 2024 poz. 73), rozporządzenia MZ z 26 marca 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 595, z późn. zm.) oraz ustawy z 16 czerwca 2023 r. o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta (Dz.U. 2023 poz. 1692). Dane porównawcze pochodzą z analiz tematycznych legionella.pl oraz wcześniejszych raportów NIK (kontrola z lat 2015–2017, opublikowana w 2018 r.).

Stan na: 12 maja 2026 r. Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani medycznej. W sprawach indywidualnych rekomendujemy konsultację ze specjalistą lub bezpośrednio z właściwą terenowo WSSE.

Polskie szpitale w okresie 2024–2026 funkcjonują w nowej rzeczywistości prawnej. Ustawa o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta (16 czerwca 2023 r.), obowiązująca etapowo od 2024 r., oraz nowe standardy akredytacyjne CMJ z 6 września 2024 r. (Dz.Urz. MZ z 2024 r. poz. 73) zdefiniowały od nowa to, co znaczy „spełniać wymagania sanitarno-higieniczne”. Równolegle raporty Wojewódzkich Stacji Sanitarno-Epidemiologicznych (WSSE) za rok 2024 — publikowane w 2025 r. — pokazują, że luka pomiędzy wymogami a praktyką wciąż jest poważna, szczególnie w obszarze instalacji wodnych (Legionella) oraz procedur dezynfekcji i sterylizacji.

Ten artykuł porządkuje obraz zgodności sanitarno-higienicznej polskich szpitali w oparciu o trzy źródła: aktualny stan prawny, dane WSSE/GIS za 2024 r. oraz dotychczasowe ustalenia NIK i Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Materiał jest adresowany do dyrektorów placówek leczniczych, naczelnych pielęgniarek, pełnomocników ds. jakości i kierowników Zespołów Kontroli Zakażeń Szpitalnych (ZKZS).

Co naprawdę pokazują dane – kluczowe ustalenia

Zanim przejdziemy do szczegółów, sześć liczb, które warto zapamiętać.

• 40% – tyle szpitali w województwie łódzkim miało wykryte skażenie Legionellą w 2024 r. (28 z 70 skontrolowanych placówek).
• ~32% – analogiczny odsetek w województwie opolskim (10 z 31 szpitali).
• 20,1% – w województwie świętokrzyskim (7 z 34 szpitali); dodatkowo 12,5% w innych stacjonarnych placówkach leczniczych.
• ~5–10% – szacowany odsetek pacjentów dotkniętych zakażeniami związanymi z opieką zdrowotną (HAI) w Polsce, co daje ok. 400 tys. przypadków rocznie.
• 230 stron – obecna objętość obwieszczenia Ministra Zdrowia z 6 września 2024 r. o nowych standardach akredytacyjnych dla szpitali; jeden z 14 działów (KZ) dotyczy w całości prewencji i kontroli zakażeń.
• 192 – liczba szpitali z aktywnym certyfikatem akredytacyjnym CMJ wg stanu na luty 2025 r.

Stan prawny: co od 2024 r. obowiązuje każdy szpital

Wymagania sanitarno-higieniczne dla szpitali wynikają obecnie z trzech głównych aktów prawnych oraz uzupełniającego je obwieszczenia akredytacyjnego. Wszystkie cztery dokumenty trzeba czytać łącznie – żaden z osobna nie daje pełnego obrazu obowiązków placówki.

Rozporządzenie MZ z 26 marca 2019 r. – fundament infrastrukturalny

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (Dz.U. 2019 poz. 595, z późn. zm.) jest podstawowym aktem określającym wymagania techniczne i sanitarne dla pomieszczeń szpitalnych. Definiuje m.in. powierzchnie sal chorych, wymagania dla izolatek, strefy higieniczno-sanitarne, układ funkcjonalny bloku operacyjnego i centralnej sterylizatorni, parametry mikroklimatu, a także dostępność dla osób z niepełnosprawnościami. To dokument, do którego sięgają inspektorzy sanitarni przy każdej kontroli technicznej.

Ustawa o zwalczaniu zakażeń z 5 grudnia 2008 r. – obowiązki epidemiologiczne

Ustawa z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (z późn. zm.) nakłada na kierowników podmiotów leczniczych wykonujących świadczenia szpitalne obowiązek wdrożenia i utrzymywania systemu zapobiegania i zwalczania zakażeń szpitalnych. Obejmuje to m.in. powołanie Zespołu Kontroli Zakażeń Szpitalnych (ZKZS) i Komitetu Kontroli Zakażeń Szpitalnych, prowadzenie rejestrów zakażeń, raportowanie ognisk epidemicznych oraz zapewnienie izolatek dla pacjentów z czynnikami alarmowymi.

Ustawa o jakości w opiece zdrowotnej z 16 czerwca 2023 r. – nowy filar systemu

Ustawa z 16 czerwca 2023 r. o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta (Dz.U. 2023 poz. 1692) jest największą zmianą systemową w tym obszarze od lat. Uchyliła wcześniejszą ustawę z 2008 r. o akredytacji w ochronie zdrowia i wprowadziła kilka kluczowych obowiązków:

• Wewnętrzny system zarządzania jakością i bezpieczeństwem – termin wdrożenia upłynął 30 czerwca 2024 r. Każdy szpital ma obowiązek prowadzić rejestr zdarzeń niepożądanych, dokonywać ich analizy i wdrażać działania naprawcze.
• Autoryzacja podmiotów leczniczych – nowy obowiązkowy filar (niezależny od dobrowolnej akredytacji), oceniający warunki organizacyjne i zasoby placówki.
• Akredytacja – pozostaje dobrowolna, ale jej znaczenie wzrosło: szpitale akredytowane mogą liczyć na współczynnik korygujący w ryczałcie PSZ podnoszący wycenę świadczeń o około 1–2%.

Standardy akredytacyjne CMJ z 6 września 2024 r. – 14 działów, w tym KZ

Obwieszczenie Ministra Zdrowia z 6 września 2024 r. w sprawie standardów akredytacyjnych dla działalności leczniczej w rodzaju całodobowe i stacjonarne świadczenia zdrowotne szpitalne (Dz.Urz. MZ 2024 poz. 73, dokument liczący 230 stron) zastąpiło standardy z 2010 r. Standardy są pogrupowane w 14 działach tematycznych. Dla obszaru sanitarno-higienicznego najistotniejsze są:

• KZ (Prewencja i kontrola zakażeń) – cały dział poświęcony zapobieganiu zakażeniom: szkolenia personelu, higiena rąk, postępowanie po ekspozycji zawodowej, procedury izolacji, monitorowanie czynników alarmowych.
• LŻ (Leczenie żywieniowe) – w tym higiena dystrybucji posiłków i bezpieczeństwo żywności.
• JZ (Jakość zarządzania) – m.in. polityka zarządzania odpadami (standard JZ15).
• PJ (Poprawa jakości) – obligatoryjny standard PJ3 (samoocena wdrożenia standardów) bez którego akredytacji nie da się uzyskać.

Próg uzyskania akredytacji: co najmniej 75% maksymalnej oceny ogółem oraz co najmniej 50% w każdym z 14 działów. Certyfikat jest wydawany na 4 lata. Koszt procesu to minimum około 30 tys. zł dla szpitala plus koszty przygotowań, a sam przegląd akredytacyjny trwa średnio 3 dni.

Wyniki kontroli WSSE 2024–2025: gdzie szpitale realnie tracą punkty

Państwowa Inspekcja Sanitarna prowadzi nadzór nad warunkami sanitarno-higienicznymi w placówkach leczniczych w sposób ciągły. Sprawozdania WSSE za 2024 r. (publikowane w 2025 r.) pokazują, że dominującym problemem są bakterie Legionella w instalacjach ciepłej wody użytkowej – patogen szczególnie groźny dla pacjentów z osłabioną odpornością, którzy stanowią dużą część populacji szpitalnej.

Skażenie Legionellą w polskich szpitalach – dane wojewódzkie za 2024 r.

Województwo	Skontrolowane szpitale	Z wykrytą Legionellą	Odsetek
Łódzkie	70	28	40%
Opolskie	31	10	~32%
Świętokrzyskie	34	7	20,1%
Mazowieckie	brak pełnych danych	54 placówki opieki zdrowotnej	n/d

Dla porównania – w województwie świętokrzyskim oprócz szpitali skontrolowano 24 inne stacjonarne placówki lecznicze (ZOL, hospicja, oddziały rehabilitacyjne) i obecność Legionelli stwierdzono w 3 z nich, co daje 12,5%. W województwie opolskim w 13 zakładach opiekuńczo-leczniczych i hospicjach skażenia nie wykryto.

Analizy długoterminowe (2022–2024) prowadzone przez WSSE wskazują, że szpitale są najczęściej kontrolowanym typem obiektu pod kątem Legionelli – w niektórych województwach corocznie badanych jest 150–200 placówek, a średni odsetek skażonych próbek wynosi około 10%. W 2023 r. w jednym z monitorowanych regionów odsetek skażonych próbek z placówek medycznych wzrósł do 11,8%, by w 2024 r. spaść do 4,0%.

Warto zwrócić uwagę na jeszcze jeden niepokojący trend – rosnącą liczbę zachorowań na legionelozę. Z danych Inspekcji Sanitarnej i serwisu legionella.pl wynika, że liczba zarejestrowanych przypadków legionelozy w Polsce wzrosła z 118 w 2022 r. do 541 w 2023 r., co oznacza wzrost o ponad 350%.

Inne częste uchybienia wykrywane przez WSSE

Skażenie Legionellą jest najbardziej widoczne, ale nie jedyne. Inspekcja Sanitarna w sprawozdaniach z lat 2021–2024 najczęściej kwestionuje:

• brak wydzielonych lub niewłaściwie wyposażonych pomieszczeń higieniczno-sanitarnych w oddziałach, w tym brak pomieszczeń dostosowanych dla pacjentów poruszających się na wózkach inwalidzkich;
• brak prawidłowo zorganizowanych brudowników i pomieszczeń porządkowych lub ich niewłaściwą lokalizację;
• niewdrożone lub nieaktualne procedury sanitarno-epidemiologiczne zapobiegające szerzeniu się zakażeń;
• nieprawidłowe postępowanie z narzędziami chirurgicznymi po użyciu – niewłaściwa dekontaminacja, brak lub niepełna dokumentacja kontroli procesów mycia, dezynfekcji i sterylizacji;
• nieprawidłowe przechowywanie sterylnego sprzętu medycznego;
• niewłaściwy stan sanitarno-techniczny ścian, sufitów, podłóg i armatury sanitarnej utrudniający dekontaminację powierzchni;
• niedopełnianie obowiązków raportowych w zakresie ognisk epidemicznych.

Najczęściej dotykają one starszych obiektów, które nigdy nie przeszły kompleksowej modernizacji – problem widoczny szczególnie w mniejszych szpitalach powiatowych. Materiały na temat praktyki kontroli sanepidu w szpitalach i domach pomocy społecznej w latach 2023–2025 zostały szczegółowo omówione w naszym artykule Kiedy sanepid puka do drzwi. Co naprawdę mówią nam kontrole w szpitalach i DPS-ach.

NIK i kontrole systemowe: dziura w obrazie zgodności

W przeciwieństwie do WSSE (która kontroluje rutynowo), Najwyższa Izba Kontroli przeprowadza kontrole tematyczne – z reguły co kilka lat. To, czego dziś brakuje, to dedykowany raport NIK o zgodności sanitarno-higienicznej szpitali za lata 2024–2025. Ostatnia kompleksowa kontrola NIK dotycząca zakażeń szpitalnych pochodzi z lat 2015–2017 (raport opublikowany w 2018 r.) i jej ustalenia były jednoznacznie krytyczne: mechanizm zapobiegania zakażeniom uznano za nieskuteczny, a systemy monitorowania – za dostarczające danych zaniżonych.

Najnowsze raporty NIK dotykają obszaru szpitalnego pośrednio:

• Kontrola szpitali wojewódzkich (opublikowana w 2024 r., dane za 2021–2023): koncentruje się na nieprawidłowościach w rejestracji danych i organizacji dyżurów personelu (zbyt długie zmiany, nieprawidłowa obsada), bez bezpośredniego nacisku na higienę i zakażenia.
• Plan kontroli NIK na 2025 r. obejmuje szpitale kliniczne (działalność lecznicza, dydaktyczna i naukowa) oraz przygotowanie szpitali do sytuacji kryzysowych. Wyniki publikacji raportów są spodziewane w 2026 r.

Wniosek dla zarządzającego: w 2024–2026 r. głównym źródłem oceny zgodności sanitarno-higienicznej Twojego szpitala są raporty WSSE i materiały GIS, a nie NIK. Jeśli Twoja placówka nie była dotąd przedmiotem kontroli kompleksowej WSSE – to nie znaczy, że jest „zgodna”. Znaczy to tylko tyle, że jeszcze nie była sprawdzana.

Case study: trzy typowe scenariusze pokontrolne

Aby pokazać, jak wygląda zgodność (lub jej brak) w praktyce – trzy scenariusze sporządzone na podstawie publicznie dostępnych komunikatów WSSE i GIS oraz typowych ustaleń pokontrolnych z lat 2023–2025.

Scenariusz 1 – Szpital powiatowy, instalacja CWU sprzed 2000 r.
W ramach planowej kontroli WSSE pobrano próbki ciepłej wody użytkowej z 12 punktów (oddział wewnętrzny, chirurgia, blok operacyjny, kuchnia centralna). W 7 z 12 punktów stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego stężenia Legionella powyżej 1000 jtk/100 ml. WSSE wydaje decyzję administracyjną nakazującą dezynfekcję termiczną instalacji w terminie 30 dni, powtórne badanie i przygotowanie planu naprawczego. Koszt jednorazowej dezynfekcji – kilkanaście tysięcy złotych; koszt modernizacji instalacji – kilkaset tysięcy.

Scenariusz 2 – Szpital wojewódzki, centralna sterylizatornia bez monitoringu fizycznych parametrów procesu
Kontrola wykazała, że co prawda prowadzony jest rejestr cyklów sterylizacji, ale brakuje wydruków z urządzeń (lub są niepełne), a dokumentacja monitorowania parametrów fizycznych (temperatura, ciśnienie, czas) nie jest prowadzona zgodnie z normą PN-EN ISO 17665. WSSE wydaje zalecenia pokontrolne i wpisuje uchybienia do akt placówki. Skutek – ryzyko utraty punktów przy najbliższym przeglądzie akredytacyjnym CMJ (standard KZ obszaru sterylizacji). Więcej o zarządzaniu CS: Sterylizacja w szpitalu – jak zarządzać centralną sterylizatornią.

Scenariusz 3 – Niepubliczny szpital jednodniowy, brak pełnomocnika ds. zakażeń
Audyt wewnętrzny (samoocena PJ3 do nowego wniosku akredytacyjnego) wykazuje, że placówka nie powołała formalnie ZKZS, a obowiązki epidemiologa pełni „przy okazji” pielęgniarka oddziałowa. To wprost koliduje z art. 14 ustawy o zwalczaniu zakażeń i z działem KZ standardów akredytacyjnych. Akredytacji w takiej sytuacji nie uzyska się, a w razie kontroli WSSE – uchybienie jest podstawą decyzji administracyjnej.

Bariery zgodności – dlaczego szpitale wciąż nie spełniają wymogów

Obraz wyłaniający się z raportów WSSE i wcześniejszych ustaleń NIK pokazuje trzy nakładające się grupy barier:

1. Bariery infrastrukturalne. Polskie szpitale w dużej części pochodzą sprzed 1990 r. Stare instalacje wodne sprzyjają biofilmowi i Legionelli, układ funkcjonalny oddziałów nie pozwala na właściwe rozdzielenie strefy „czystej” i „brudnej”, a brak izolatek uniemożliwia skuteczne ograniczenie transmisji patogenów alarmowych. Modernizacja jest kosztowna, a Krajowy Plan Odbudowy oraz fundusze MZ na lata 2025–2026 pokrywają tylko część potrzeb.

2. Bariery kadrowe. Już w raporcie NIK z 2018 r. wskazano, że Polska zajmuje ostatnie miejsce w Europie pod względem liczby praktykujących lekarzy mikrobiologów – w czerwcu 2017 r. było ich zaledwie 110. Liczba pielęgniarek epidemiologicznych jest niewystarczająca (na koniec czerwca 2017 r. tylko 0,5% wszystkich zatrudnionych pielęgniarek spełniało kryteria kwalifikacyjne do pełnienia tej funkcji). Sytuacja w 2024–2026 nie uległa istotnej poprawie, a dodatkowo zespoły ZKZS często łączą zadania epidemiologiczne z obsługą firm sprzątających, deratyzacją i pełnieniem funkcji rzecznika praw pacjenta.

3. Bariery systemowe. Dane o zakażeniach szpitalnych wciąż są zaniżone z powodu różnic w sposobie ich raportowania. Brak centralnego, elektronicznego rejestru zdarzeń niepożądanych powoduje, że obraz krajowy jest niespójny. Ustawa o jakości częściowo to adresuje (wewnętrzny system zarządzania jakością od 30 czerwca 2024 r.), ale rejestr centralny dopiero powstaje. Równolegle rośnie poziom wielolekooporności bakterii (MDR) – szczegółowo zagrożenia patogenowe w polskich szpitalach omawiamy w artykule Wzrost oporności bakterii wielolekoopornych (MDR) w polskich szpitalach – co dodatkowo zwiększa wagę spełniania wymagań sanitarno-higienicznych.

Rekomendacje dla dyrektora szpitala na 2026 rok

Z perspektywy zarządzającego placówką lista priorytetów na najbliższe miesiące powinna wyglądać następująco:

Krok 1 – Audyt wewnętrzny instalacji wodnych. Niezależnie od tego, czy WSSE wkrótce zapuka, czy nie – w 2026 r. każdy szpital powinien mieć aktualną mapę punktów poboru CWU, harmonogram pobierania próbek (co najmniej raz w półroczu zgodnie z zaleceniami GIS/NIZP-PZH) i procedurę dezynfekcji termicznej w sytuacji przekroczeń. Stare instalacje wymagają planu modernizacji – idealnie wpisanego w wniosek o środki z KPO.

Krok 2 – Aktualizacja procedur ZKZS pod kątem standardów CMJ 2024. Nawet jeśli placówka nie wnioskuje o akredytację, standardy KZ z obwieszczenia z 6 września 2024 r. są de facto wzorcem dobrych praktyk. Warto zrobić mapowanie istniejących procedur na standardy KZ1–KZ kolejnych podpunktów i zidentyfikować luki.

Krok 3 – Wewnętrzny system zarządzania jakością. Jeśli do 30 czerwca 2024 r. nie wdrożono pełnego systemu rejestrowania zdarzeń niepożądanych – jest to dziś pierwsza pozycja na liście braków, którą wykryje każda kontrola. Materiał o szerszym kontekście bezpieczeństwa prawnego znajduje się w naszym artykule Nie tylko brak pozwów. Co naprawdę znaczy bezpieczeństwo prawne szpitala.

Krok 4 – Szkolenia personelu. Standardy KZ z 2024 r. wprost wymagają systematycznych szkoleń z zakresu zakażeń, higieny rąk i postępowania po ekspozycji zawodowej. Brak dokumentacji szkoleń jest jedną z częstszych przyczyn obniżenia oceny akredytacyjnej.

Krok 5 – Inwestycje w technologie wspierające. Tam, gdzie standardowe sprzątanie manualne pokrywa skutecznie tylko część powierzchni, warto rozważyć automatyzację dezynfekcji końcowej (roboty UV-C, zamgławianie H₂O₂) – temat ten szczegółowo omawiamy w artykule Automatyzacja dezynfekcji w polskich szpitalach: roboty UV-C i systemy zamgławiania H₂O₂.

FAQ – najczęstsze pytania

Co od 2024 r. zmieniło się w wymaganiach sanitarno-higienicznych dla szpitali?

Najważniejsze zmiany to: wejście w życie ustawy z 16 czerwca 2023 r. o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta (obowiązek wdrożenia wewnętrznego systemu zarządzania jakością do 30 czerwca 2024 r.) oraz publikacja nowych standardów akredytacyjnych CMJ obwieszczeniem MZ z 6 września 2024 r. (Dz.Urz. MZ 2024 poz. 73). Sam fundament infrastrukturalny – rozporządzenie MZ z 26 marca 2019 r. – pozostaje w mocy, ale jest stale nowelizowany.

Jak często WSSE kontroluje szpital?

Częstotliwość zależy od regionu i kategorii ryzyka placówki. Co do zasady inspekcja sanitarna prowadzi kontrole rutynowe (planowe) oraz interwencyjne (np. po zgłoszeniu ogniska zakażenia). Większe szpitale są zazwyczaj kontrolowane częściej, a instalacje CWU pod kątem Legionelli są badane co najmniej raz na rok (lub półrocze w obiektach wysokiego ryzyka).

Czy akredytacja CMJ jest obowiązkowa?

Nie – pozostaje dobrowolna. Obowiązkowa od 2024 r. jest natomiast autoryzacja podmiotu leczniczego oraz wewnętrzny system zarządzania jakością. Akredytacja daje natomiast wymierne korzyści: dodatkową punktację w postępowaniach NFZ oraz współczynnik korygujący w ryczałcie PSZ podnoszący wycenę o około 1–2%.

Ile kosztuje proces akredytacji szpitala?

Minimum około 30 tys. zł opłaty dla CMJ za sam proces oceniający plus koszty przygotowań wewnętrznych (audyty, szkolenia, modernizacja procedur). Sam przegląd akredytacyjny trwa średnio 3 dni, a certyfikat jest wydawany na 4 lata.

Jakie są progi uzyskania akredytacji według nowych standardów?

Trzy warunki łącznie: spełnienie wszystkich standardów obligatoryjnych (np. PJ3 – samoocena), uzyskanie co najmniej 75% maksymalnej oceny ogółem oraz co najmniej 50% w każdym z 14 działów tematycznych.

Jakie są najczęstsze uchybienia wykrywane podczas kontroli WSSE?

Najczęściej kwestionowane są: skażenie instalacji CWU bakteriami Legionella, brak lub niewłaściwa organizacja brudowników, niewdrożone procedury sanitarno-epidemiologiczne, niewłaściwa dekontaminacja narzędzi chirurgicznych, nieprawidłowe przechowywanie sterylnego sprzętu medycznego oraz niewłaściwy stan techniczny powierzchni utrudniający dekontaminację.

Czy raport NIK z 2024 r. zawiera dane o stanie sanitarno-higienicznym szpitali?

Raport z kontroli szpitali wojewódzkich opublikowany w 2024 r. (dane za 2021–2023) koncentruje się na rejestracji danych i organizacji dyżurów, nie na higienie. Dedykowany raport NIK o zgodności sanitarno-higienicznej za 2024–2025 r. nie powstał. Plan kontroli NIK na 2025 r. obejmuje szpitale kliniczne i przygotowanie do sytuacji kryzysowych – wyniki spodziewane w 2026 r.

Źródła

1. Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 6 września 2024 r. w sprawie standardów akredytacyjnych dla działalności leczniczej w rodzaju całodobowe i stacjonarne świadczenia zdrowotne szpitalne (Dz.Urz. MZ z 2024 r. poz. 73).
2. Ustawa z dnia 16 czerwca 2023 r. o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta (Dz.U. 2023 poz. 1692).
3. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (Dz.U. 2019 poz. 595, z późn. zm.).
4. Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (z późn. zm.).
5. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 9 września 2024 r. w sprawie procedury oceniającej spełnienie pojedynczych standardów akredytacyjnych (Dz.U. 2024 poz. 1357).
6. Raport z działań Państwowej Inspekcji Sanitarnej za rok 2024 (publikacja GIS, lipiec 2025), gov.pl/web/gis/raport-stan-sanitarny-kraju.
7. Stan Sanitarny Kraju w 2023 r., 2022 r., 2021 r. (publikacje GIS).
8. Sprawozdania Wojewódzkich Stacji Sanitarno-Epidemiologicznych za 2024 r. (publikacje 2025): WSSE Łódź, Opole, Kielce, Warszawa.
9. Ocena stanu sanitarnego w województwach w zakresie skażenia bakterią Legionella w latach 2022–2024, legionella.pl (publikacja styczeń 2026).
10. Najwyższa Izba Kontroli, „Zakażenia w podmiotach leczniczych” – raport pokontrolny (kontrola 2015–2017, publikacja 2018).
11. Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia (CMJ), cmj.gov.pl – aktualne informacje o procesie akredytacyjnym.