Karta EKUZ – co to jest, jak wyrobić i w których krajach działa [przewodnik]

Karta EKUZ (Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego) to bezpłatny dokument wydawany przez NFZ, który uprawnia do korzystania z niezbędnej opieki medycznej podczas pobytu w 31 krajach – wszystkich państwach UE, Islandii, Liechtensteinie, Norwegii oraz Szwajcarii, a także w Wielkiej Brytanii. Wyrobienie karty jest bezpłatne i od 2026 r. możliwe online wyłącznie przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP) lub aplikację mojeIKP – platforma ePUAP została wyłączona z tego procesu. eCertyfikat można pobrać natychmiast po złożeniu wniosku online. EKUZ nie zastępuje ubezpieczenia turystycznego – nie pokrywa m.in. transportu do Polski ani leczenia w krajach spoza UE/EOG.

Co to jest karta EKUZ?

EKUZ to skrót od Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego (ang. EHIC – European Health Insurance Card). To oficjalny dokument unijny, który potwierdza prawo do świadczeń zdrowotnych w trakcie tymczasowego pobytu w innym kraju UE lub EOG oraz w Szwajcarii i Wielkiej Brytanii. Karta jest wydawana przez NFZ bezpłatnie każdej osobie aktywnie ubezpieczonej w polskim systemie opieki zdrowotnej.

EKUZ umożliwia korzystanie z niezbędnej opieki medycznej na takich samych warunkach, jakie obowiązują ubezpieczonych w danym kraju. Oznacza to, że jeśli obywatel Niemiec korzysta z danej usługi medycznej bezpłatnie, posiadacz polskiej EKUZ też ją otrzyma bezpłatnie. Jeśli natomiast w danym kraju obowiązuje współpłacenie (co-payment), posiadacz EKUZ również będzie musiał pokryć tę część kosztów.

W których krajach działa karta EKUZ?

Karta EKUZ działa w 31 krajach: wszystkich 27 państwach Unii Europejskiej, trzech krajach EOG (Islandia, Liechtenstein, Norwegia), Szwajcarii oraz Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Nie działa natomiast w Turcji, USA, Egipcie, krajach azjatyckich ani innych krajach spoza tej grupy – tam konieczne jest oddzielne ubezpieczenie turystyczne.

Co pokrywa karta EKUZ – a czego nie?

EKUZ pokrywa leczenie konieczne z medycznego punktu widzenia – takie, którego nie można odłożyć do powrotu do Polski. Obejmuje nagłe zachorowania, wypadki, pilną pomoc medyczną, leki przepisane przez lekarza w danym kraju oraz – po wcześniejszej rejestracji – leczenie planowe chorób przewlekłych wymagających ciągłości (np. dializa, tlenoterapia). Karta nie pokrywa jednak leczenia planowego (np. wizyty u specjalisty zaplanowanej przed wyjazdem), usług prywatnych placówek, transportu sanitarnego do Polski ani leczenia w krajach spoza zasięgu.

Więcej o tym, jak korzystać z EKUZ w razie nagłego zachorowania, co zrobić gdy zapłaciłeś za leczenie z własnej kieszeni i jak ubiegać się o refundację, opisujemy szczegółowo w artykule o EKUZ za granicą.

Ile kosztuje wyrobienie karty EKUZ?

Wyrobienie karty EKUZ jest całkowicie bezpłatne. Nie ma żadnych opłat administracyjnych – ani za złożenie wniosku, ani za wydanie karty, ani za wydanie eCertyfikatu. Wszelkie serwisy internetowe pobierające opłatę za „ułatwienie” wyrobienia EKUZ to nieuczciwe praktyki – nie mają żadnego umocowania prawnego i nie są powiązane z NFZ.

Jak wyrobić kartę EKUZ – 4 sposoby

Od 1 stycznia 2026 r. zaszła ważna zmiana: złożenie wniosku online jest możliwe wyłącznie przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP) lub aplikację mojeIKP. Platforma ePUAP została wyłączona z obsługi wniosków EKUZ. Do dyspozycji pozostają cztery kanały:

Szczegółowy przewodnik krok po kroku – jak złożyć wniosek przez IKP, pobrać eCertyfikat i śledzić status karty – znajdziesz w artykule o wyrabianiu EKUZ online.

eCertyfikat – co to jest?

eCertyfikat (w nomenklaturze NFZ certyfikat zastępujący EKUZ) to dokument PDF dostępny do pobrania od razu po złożeniu wniosku przez IKP lub mojeIKP. Jest równoważny karcie EKUZ we wszystkich 31 krajach – wystarczy go wydrukować lub mieć na ekranie telefonu. eCertyfikat przydaje się szczególnie, gdy planowany wyjazd jest za kilka dni i nie ma czasu czekać na kartę pocztą. Ważność eCertyfikatu jest zazwyczaj krótsza niż fizycznej karty, ale można go ponawiać przez IKP.

Jak długo ważna jest karta EKUZ?

Okres ważności karty EKUZ zależy od statusu ubezpieczenia, a nie od daty wyrobienia. NFZ przyznaje go zgodnie z tytułem ubezpieczenia:

Ważność EKUZ jest powiązana z aktywnym ubezpieczeniem – utrata tytułu (np. utrata pracy bez nowego zatrudnienia) może spowodować, że karta stanie się nieważna przed datą na jej rewersie. Co istotne, po utracie tytułu do ubezpieczenia prawo do posługiwania się kartą EKUZ lub certyfikatem zastępującym wygasa po 30 dniach – nawet jeśli data na rewersie karty jest późniejsza. Aktualny status można sprawdzić w IKP.

Dla kogo jest karta EKUZ?

EKUZ może wyrobić każda osoba aktywnie ubezpieczona w NFZ – niezależnie od tego, czy opłaca składki samodzielnie (pracownik, przedsiębiorca, dobrowolne ubezpieczenie), czy jest zgłoszona jako członek rodziny ubezpieczonego. Każda osoba musi mieć własną kartę – nie można korzystać z karty innego członka rodziny. Szczegółowe zasady dla poszczególnych grup opisujemy osobno:

• EKUZ dla dziecka – każde dziecko zgłoszone do ubezpieczenia ma prawo do własnej karty; wniosek składa rodzic lub opiekun.
• EKUZ dla studenta – student ubezpieczony przez rodziców lub z własnym tytułem; zasady korzystania podczas Erasmusa.
• EKUZ dla emeryta i rencisty – emeryci z ZUS/KRUS mają pełne prawo, a karta emeryta po wieku emerytalnym jest ważna 5 lat; zasady długoterminowego pobytu za granicą.

EKUZ a ubezpieczenie turystyczne

EKUZ nie zastępuje ubezpieczenia turystycznego. Karta nie pokrywa transportu sanitarnego do Polski (koszt może sięgać kilkudziesięciu tysięcy złotych), leczenia w prywatnych placówkach, chorób wymagających leczenia poza UE/EOG ani kosztów anulowania podróży. Dla wyjazdów w granicach UE/EOG obydwa dokumenty warto mieć jednocześnie – EKUZ obniża koszt ubezpieczenia turystycznego, bo zmniejsza ryzyko ubezpieczyciela. Szczegółowe porównanie ochrony EKUZ i polisy turystycznej znajdziesz w artykule EKUZ a ubezpieczenie turystyczne.

Podsumowanie

Karta EKUZ to bezpłatny, unijny dokument uprawniający do niezbędnej opieki medycznej w 31 krajach UE, EOG, Szwajcarii i Wielkiej Brytanii. Wyrabia się ją przez IKP lub mojeIKP (od 2026 r. bez ePUAP), w oddziale NFZ od ręki lub pocztą. eCertyfikat jest dostępny natychmiast i w pełni zastępuje kartę. EKUZ nie pokrywa transportu do kraju ani leczenia poza Europą – do podróży dalszych lub ryzykownych konieczne jest dodatkowe ubezpieczenie turystyczne.

Najczęściej zadawane pytania

Co to jest karta EKUZ?

Karta EKUZ (Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego) to bezpłatny dokument wydawany przez NFZ, który uprawnia do korzystania z niezbędnej opieki medycznej podczas pobytu w 31 krajach – UE, EOG (Islandia, Liechtenstein, Norwegia), Szwajcarii i Wielkiej Brytanii. Karta potwierdza prawo do świadczeń na zasadach analogicznych jak dla ubezpieczonych w danym kraju.

Ile kosztuje wyrobienie karty EKUZ?

Wyrobienie karty EKUZ jest całkowicie bezpłatne. NFZ nie pobiera żadnych opłat za złożenie wniosku ani za wydanie karty lub eCertyfikatu. Wszelkie serwisy pobierające opłatę za wyrobienie EKUZ działają poza systemem NFZ i nie mają żadnego umocowania prawnego.

W jakich krajach działa karta EKUZ?

Karta EKUZ działa w 31 krajach: wszystkich 27 państwach UE, Islandii, Liechtensteinie i Norwegii (EOG), Szwajcarii oraz Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Nie działa w Turcji, USA, Egipcie, Tajlandii i innych krajach spoza tej grupy – tam konieczne jest ubezpieczenie turystyczne.

Jak szybko można wyrobić kartę EKUZ online?

Po złożeniu wniosku przez IKP lub mojeIKP eCertyfikat jest dostępny do pobrania od razu. Fizyczna karta przychodzi pocztą: 3 dni robocze poza sezonem, do 10 dni roboczych w czerwcu-sierpniu. NFZ zaleca składanie wniosków z miesięcznym wyprzedzeniem przed wyjazdem wakacyjnym.

Czego nie pokrywa karta EKUZ?

EKUZ nie pokrywa: leczenia planowego, leczenia w prywatnych placówkach, transportu sanitarnego do Polski, leczenia w krajach spoza UE/EOG/Szwajcarii/UK, kosztów anulowania podróży ani opieki długoterminowej. Do pokrycia tych ryzyk potrzebne jest ubezpieczenie turystyczne.

Czy karta EKUZ zastępuje ubezpieczenie turystyczne?

Nie. EKUZ i ubezpieczenie turystyczne to dwa różne dokumenty o różnym zakresie. EKUZ pokrywa leczenie nagłe w publicznych placówkach krajów UE/EOG/CH/UK. Ubezpieczenie turystyczne pokrywa m.in. transport sanitarny do Polski, leczenie w krajach poza UE/EOG, prywatne kliniki i anulowanie podróży. Oba warto mieć na wyjeździe równocześnie.

Czy każdy członek rodziny musi mieć własną kartę EKUZ?

Tak. Każda osoba – w tym dzieci – musi posiadać własną kartę EKUZ lub eCertyfikat. Nie można korzystać z karty innego członka rodziny ani posługiwać się jedną kartą w imieniu kilku osób.

Źródła

• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego
• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 dotyczące procedury wdrażania rozporządzenia nr 883/2004
• Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2561 ze zm.)
• NFZ – strona o EKUZ: nfz.gov.pl (zasady wyrobienia, ważność, kanały składania wniosków, aktualny stan od 1 stycznia 2026 r.)
• Komisja Europejska – informacje o Europejskiej Karcie Ubezpieczenia Zdrowotnego (ec.europa.eu)
• Małopolski OW NFZ – informacja o wyrabianiu EKUZ i czasie realizacji (2026 r.)