Student wyjeżdżający za granicę – na wakacje, praktyki czy program Erasmus – ma prawo do karty EKUZ, o ile jest ubezpieczony w NFZ. Do ukończenia 26. roku życia studenci są zwykle ubezpieczeni jako członkowie rodziny przez rodzica; po 26. roku życia, jeśli nadal się uczą, do ubezpieczenia zgłasza ich uczelnia. Wyrobienie karty jest bezpłatne i odbywa się przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP), aplikację mojeIKP lub w oddziale NFZ. Ważna uwaga dla wyjeżdżających na Erasmus: EKUZ nie zastępuje ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW), którego często wymaga uczelnia. Poniżej tłumaczymy, kto ma prawo do EKUZ, jak ją wyrobić i co zrobić, gdy student nie jest ubezpieczony.
- Student ubezpieczony w NFZ (przez rodzica, uczelnię lub własny tytuł) ma prawo do bezpłatnej karty EKUZ.
- Do 26. roku życia studenta zwykle ubezpiecza rodzic; po 26. roku życia, jeśli nadal studiuje, zgłasza go uczelnia na jego wniosek.
- EKUZ na Erasmusie działa, ale nie zastępuje ubezpieczenia NNW, którego często wymaga uczelnia – warto mieć oba.
- Prawo do świadczeń wygasa 4 miesiące po ukończeniu studiów lub skreśleniu z listy studentów.
Artykuł opracowano na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004, ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej, informacji NFZ (nfz.gov.pl), serwisu pacjent.gov.pl oraz zasad obowiązujących od 1 stycznia 2026 r. (wnioski online wyłącznie przez IKP i mojeIKP). Stan na 12 czerwca 2026 r. Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.
Czy student ma prawo do EKUZ?
Tak, pod jednym warunkiem: student musi być aktywnie ubezpieczony w NFZ. Karta EKUZ jest wydawana wyłącznie osobom z ważnym tytułem ubezpieczenia, dlatego najpierw warto sprawdzić swój status, logując się do Internetowego Konta Pacjenta. Status ubezpieczenia studenta może wynikać z trzech źródeł, które pokazuje poniższe zestawienie:
Do ukończenia 26. roku życia student jest najczęściej zgłoszony do ubezpieczenia jako członek rodziny przez ubezpieczonego rodzica. Wyjątkiem są studenci z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności, których rodzice mogą zgłaszać bez względu na wiek. Po przekroczeniu 26. roku życia ubezpieczenie „przy rodzicu” wygasa – jeśli student nadal się uczy i nie ma własnego tytułu, do ubezpieczenia powinna zgłosić go uczelnia, ale dzieje się to na wniosek samego studenta złożony w dziekanacie. Ogólne zasady karty opisujemy w przewodniku po karcie EKUZ.
Jak student wyrabia kartę EKUZ?
Proces jest taki sam jak dla każdej innej osoby ubezpieczonej. Najwygodniej złożyć wniosek online przez IKP lub aplikację mojeIKP, gdzie po zalogowaniu profilem zaufanym lub e-dowodem wybiera się wniosek o EKUZ i weryfikuje dane. Można też złożyć wniosek osobiście w oddziale NFZ – wtedy kartę otrzymuje się od ręki. Studenci powyżej 18. roku życia zgłoszeni jako członkowie rodziny muszą dołączyć dokument potwierdzający kontynuowanie nauki, czyli aktualną legitymację studencką lub zaświadczenie z uczelni. Warto zająć się tym kilka tygodni przed wyjazdem. Szczegóły wszystkich kanałów i ścieżek opisujemy w poradniku o wniosku o EKUZ online.
EKUZ na Erasmusie – czy karta wystarczy?
EKUZ działa podczas programu Erasmus tak samo jak przy każdym innym pobycie w kraju UE/EOG – daje prawo do leczenia niezbędnego w publicznych placówkach. Ale uwaga: to nie wystarcza, by spełnić wymogi większości uczelni. Wyjeżdżając na Erasmus, student zobowiązuje się zwykle do posiadania ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW), a często także ubezpieczenia obejmującego transport medyczny czy odpowiedzialność cywilną. EKUZ i NNW to dwa różne dokumenty o różnym zakresie:
EKUZ pokrywa leczenie nagłe w publicznym systemie, jest bezpłatna i wydawana przez NFZ. Ubezpieczenie NNW (dostępne np. w ramach karty Euro 26, ISIC lub jako indywidualna polisa) pokrywa następstwa wypadków, a w rozszerzonych wariantach także transport do Polski i leczenie prywatne. Przed wyjazdem warto sprawdzić, jakiego dokładnie ubezpieczenia wymaga uczelnia przyjmująca i program. Pełne porównanie EKUZ z polisą turystyczną znajdziesz w artykule EKUZ a ubezpieczenie turystyczne.
Co jeśli student nie jest ubezpieczony?
Brak ubezpieczenia zdarza się najczęściej po przekroczeniu 26. roku życia, gdy wygasło ubezpieczenie „przy rodzicu”, a uczelnia nie zgłosiła jeszcze studenta. W takiej sytuacji bez aktywnego tytułu nie można wyrobić EKUZ. Rozwiązania są dwa. Pierwsze: złożyć w dziekanacie wniosek o zgłoszenie do ubezpieczenia przez uczelnię – studenci i doktoranci są zwolnieni z opłat dodatkowych, opłacają jedynie należną składkę. Drugie: zawrzeć z NFZ umowę dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego. Po uzyskaniu tytułu można od razu złożyć wniosek o EKUZ. Doktoranci powyżej 26. roku życia bez innego tytułu również mogą zostać ubezpieczeni na wniosek złożony w uczelni.
EKUZ a ubezpieczenie studenckie uczelni
Uczelnie zagraniczne i programy wymiany czasem oferują lub wymagają własnego ubezpieczenia studenckiego. EKUZ nie koliduje z takim ubezpieczeniem – można posiadać oba równocześnie. Karta zapewnia dostęp do publicznej opieki w kraju pobytu na zasadach miejscowych, a ubezpieczenie uczelniane lub komercyjne uzupełnia ochronę o świadczenia, których EKUZ nie obejmuje. W praktyce najbezpieczniejszy zestaw dla studenta na Erasmusie to EKUZ plus ubezpieczenie NNW spełniające wymogi programu.
Kiedy student traci prawo do EKUZ?
Prawo do posługiwania się EKUZ wygasa wraz z utratą tytułu ubezpieczenia. Dla studenta najczęstsze sytuacje to: ukończenie 26. roku życia (wygasa ubezpieczenie przy rodzicu, jeśli nie zgłosiła go uczelnia), ukończenie studiów lub skreślenie z listy studentów. Po ukończeniu studiów albo skreśleniu prawo do świadczeń utrzymuje się jeszcze przez 4 miesiące, po czym wygasa. Warto pilnować tego terminu, zwłaszcza planując wyjazd tuż po obronie – karta może stracić ważność wcześniej niż data wydrukowana na rewersie.
Podsumowanie
Student ubezpieczony w NFZ ma prawo do bezpłatnej karty EKUZ, którą wyrobi przez IKP, mojeIKP lub w oddziale NFZ – osoba pełnoletnia ucząca się dołącza legitymację lub zaświadczenie o nauce. Do 26. roku życia ubezpiecza zwykle rodzic, później uczelnia. Na Erasmusie EKUZ jest potrzebna, ale nie zastępuje ubezpieczenia NNW wymaganego przez uczelnię – najlepiej mieć oba. Jeśli student nie jest ubezpieczony, powinien zgłosić się do dziekanatu lub zawrzeć dobrowolne ubezpieczenie z NFZ, a prawo do świadczeń po studiach trwa jeszcze 4 miesiące.
Kto ubezpiecza studenta, jak wyrobić kartę, czym EKUZ różni się od NNW i co zrobić, gdy nie jesteś ubezpieczony.
Pobierz PDF (1 strona)
Najczęściej zadawane pytania
Czy student ma prawo do karty EKUZ?
Tak, jeśli jest aktywnie ubezpieczony w NFZ – przez rodzica (do 26. roku życia), przez uczelnię (po 26. roku życia, gdy nadal studiuje) lub z własnego tytułu (praca, działalność). Kartę wydaje się wyłącznie osobom z ważnym ubezpieczeniem, dlatego warto najpierw sprawdzić status w Internetowym Koncie Pacjenta.
Jak wyrobić EKUZ będąc studentem?
Najwygodniej online przez IKP lub aplikację mojeIKP – po zalogowaniu profilem zaufanym lub e-dowodem wybiera się wniosek o EKUZ. Można też złożyć wniosek osobiście w oddziale NFZ. Student powyżej 18. roku życia zgłoszony jako członek rodziny dołącza aktualną legitymację studencką lub zaświadczenie z uczelni.
Czy EKUZ działa podczas programu Erasmus?
Tak, EKUZ daje prawo do leczenia nagłego w publicznych placówkach kraju pobytu. Nie zastępuje jednak ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW), którego często wymaga uczelnia. Najlepiej mieć oba dokumenty – EKUZ i NNW spełniające wymogi programu.
Do kiedy student może być ubezpieczony przez rodziców?
Student może być zgłoszony do ubezpieczenia jako członek rodziny do ukończenia 26. roku życia. Wyjątek stanowią studenci z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności, których rodzice mogą zgłaszać bez względu na wiek. Po 26. roku życia, jeśli student nadal się uczy, do ubezpieczenia zgłasza go uczelnia.
Co zrobić, jeśli student nie jest ubezpieczony w NFZ?
Bez aktywnego ubezpieczenia nie można wyrobić EKUZ. Student powinien złożyć w dziekanacie wniosek o zgłoszenie do ubezpieczenia przez uczelnię (opłaca jedynie należną składkę, bez opłat dodatkowych) albo zawrzeć z NFZ umowę dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego. Po uzyskaniu tytułu można od razu wyrobić kartę.
Czy EKUZ wystarczy na wyjazd na Erasmus?
Sama EKUZ zwykle nie wystarcza, by spełnić wymogi uczelni. EKUZ pokrywa leczenie nagłe w publicznym systemie, ale nie obejmuje następstw wypadków, transportu do Polski ani leczenia prywatnego. Uczelnie najczęściej wymagają dodatkowo ubezpieczenia NNW (np. karta Euro 26, ISIC lub indywidualna polisa), dlatego warto mieć oba zabezpieczenia.
Źródła
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego
- Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2561 ze zm.)
- pacjent.gov.pl – „Ubezpieczenie zdrowotne studenta”, „Jak ubezpieczyć studenta i doktoranta” (2025-2026)
- NFZ – zasady wydawania karty EKUZ studentom i osobom uczącym się (nfz.gov.pl)
- Materiały programu Erasmus+ dotyczące wymogów ubezpieczeniowych (EKUZ oraz NNW)
Jeśli potrzebujesz instrukcji wyrobienia EKUZ i doboru ubezpieczenia dla osób wyjeżdżających na praktyki lub szkolenia – skontaktuj się z naszą redakcją.
Napisz do nas